„Demokratyczna Armia Krajowa ze Strzyżowa 1949-1950” artykuł dr. hab. Bogusława Wójcika

 

W dodatku historycznym IPN Rzeszów, opublikowanym 27 lutego 2026 r. w „Nowinach”, ukazał się artykuł dr. hab. Bogusława Wójcika „Demokratyczna Armia Krajowa ze Strzyżowa (1949–1950)”. Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

Autor przedstawia okoliczności powstania i działalność DAK, założonej 1 września 1949 r. w Godowej przez uczniów strzyżowskich szkół średnich. Organizacja miała przede wszystkim charakter samokształceniowy i patriotyczny. Podczas spotkań omawiano sytuację polityczną, program DAK, prowadzono również elementy szkolenia wojskowego. W kierownictwie organizacji znalazły się także dziewczęta – Zofia Niebylecka, Izabela Górnicka i Zofia Środoń. 

Publikacja dr. ha. B. Wójcika jest interesująca przede wszystkim dlatego, że nie ogranicza się do historii aresztowania i procesów. Dzięki zachowanym dokumentom pozwala lepiej poznać sposób myślenia młodych ludzi tworzących DAK.

Najciekawsze są zwłaszcza:

- rozbudowany program polityczny i wychowawczy DAK;

- koncepcja Polski jako państwa demokratycznego, niepodległego i wolnego;

- postulat federacji Polski, Litwy, Białorusi i Rusi Czerwonej;

- duże znaczenie przypisywane wolności sumienia, słowa i rozwoju jednostki;

- zachowane dokumenty organizacyjne, które pozwalają spojrzeć na DAK nie tylko jako na młodzieżową organizację konspiracyjną, ale również jako na środowisko młodych ludzi próbujących stworzyć własną wizję przyszłego państwa.

Artykuł Wójcika jest więc wartościowym uzupełnieniem dotychczasowej wiedzy o DAK, szczególnie ze względu na wykorzystanie zachowanych dokumentów organizacji i przedstawienie jej programu ideowego.